Enyi è xò graphène sín kɔ́ lɛ kplé ɖó kpɔ́ ɔ, ye nɔ huzu graphite. Grafiti milimɛtlu ɖokpo mɛ ɔ, graphène livi 3 mɔ̌ wɛ ɖò mɛ. Enyi è xò wětín akánnɔ ɖé dó wema jí kpɛɖé kpɛɖé ɔ, é nɔ jó nǔ e sixu nyí graphène sín fɛ́n kpɛɖé kpowun é dó, alǒ tlɛ nyí fɛ́n ɖokpo géé. É ɖò mɔ̌ có, é ɖò nǔ yɔyɔ̌ gègě e è nɔ bló lɛ é mɛ, ɖó linlin tɔn e ɖó jlɛ̌ wè é wutu.
Nú è ɖò xó ɖɔ dó graphène wu wɛ ɔ, é ɖò wɛn ɖɔ nǔ e è nɔ ɖɔ hugǎn é wɛ nyí Ajɔ Nobel 2010 tɔn e è na ɖò nǔnywɛ xwitixwiti linu é, bɔ akɔwé wè má ɖó dobanúnǔ nukɔntɔn e ye bló dó graphène jí é wu. Gbɔn gudo dìn ɔ, wemaxɔmɛ ɖaxó Fudan tɔn jla ɖɔ dobanúnǔtɔ́ emitɔn lɛ, ɖò kpɔ́ xá mɛ e ɖò wemaxɔmɛ ɖaxó Singapour tɔn lɛ é, bló tuto graphène ɖiɖó ɖ’ayǐ tɔn yɔyɔ̌ ɖé, bo nɔ w’azɔ̌ ganji, bɔ è sixu bló bɔ nǔnywɛ xwitixwiti sín nǔ taji tɔn lɛ na gɔ́ngɔ́n bɔ è na bló ɖò azɔ̌xwé lɛ mɛ bɔ é na bɔkun.
É ɖò taji ɖɔ gbɛ̌ta dobanúnǔ tɔn ɔ zán wlɛnwín e gbɔn vo bǐ mlɛ́mlɛ́ nú ali e è nɔ zán ɖ’ayǐ é, é wɛ nyí ɖɔ è ni nɔ ɖè wema lɛ tɔ́n jɛ nukɔn, bɔ enɛ gudo ɔ, è nɔ w’azɔ̌ ɖó kpɔ́ xá azɔ̌xwé lɛ. Ye mɔ nǔ yɔyɔ̌ lɛ ɖò 2013, bo wlan nǔ dó wema jí ɖò 2014, bo sɔ́ acɛ ɔ jó nú azɔ̌xwé tò ɔ mɛ tɔn ɖé ɖò 2015, bɔ nǔ e ye mɔ lɛ é jɛn ye ɖè tɔ́n ɖò Ɛntɛnɛti jí ɖò 2014 mɛ.Xóɖɔɖókpɔ́ Gbɛtɔ́ lɛ Tɔnɖò azǎn 8gɔ́ ɔ Kɔnyásun tɔn gbè ɔ, Lu Hongbin, ee nyí ɖokpo ɖò gbɛ̌ta ɔ sín gǎn lɛ mɛ ɖò Azɔ̌xɔsa E Nɔ Kpé Nukún Dó Nǔnywɛ Xwitixwiti Wu É kpo Laboratoire Clé de l’Ingénierie Moléculaire des Polymères de l’État kpo ɖò Wemaxɔmɛ Ðaxó Fudan tɔn é ɖɔ kpo nukiko ɖé kpo ɖɔ: “Nǔ ɖagbe lɛ xɔ akwɛ bɔ è na nɔte kpɔ́n;
É ɖò mɔ̌ có, è hɛn ɔ, è na bló bɔ è na mɔ nǔ jɛ nǔ e ɖò jijɛ wɛ ɖò graphène e è sɔnǔ na é wu é wu; ɖiɖe e xlɛ́ ɖɔ è má graphène sín ɖiɖe lɛ é (e) kpo ɖiɖe ɖaxó e ɖò akpáxwé lɛ é kpo (f).
Dong Lei wɛ ɖè ɖiɖe ɔ tɔ́n
Mɛ kpɛɖé jɛn tuùn ɖɔ graphène kún nyí nyikɔ ɖé kpowun ɖò ajɔ Nobel tɔn sín wěma mɛ ó - é ko ɖò gbɛzán ayihɔngbe ayihɔngbe tɔn mɛ. É ɖò gbɛ̀ ɔ mɛ ɖò jɔwamɔ linu, é ɖò mɔ̌ có, è na ɖè graphène ɖokpo - ɖó vo ɔ, azɔ̌ e bɔkun é ɖé wɛ ǎ. Enyi è xò graphène kplé ɖó kpɔ́ ɔ, é nɔ bló graphite, bɔ graphète milimɛtlu 1 tɔn nɔ ɖó graphène livi 3 mɔ̌. Nǔ e è nɔ sɔ́ wětín akánnɔ dó bló na ɖò wema jí é sixu nyí graphène sín fɛ́n gègě alǒ tlɛ nyí fɛ́n ɖokpo géé. Ðó lee é bló tuto 2D tɔn gbɔn é wutu ɔ, é nɔ wà nǔ ɖi nǔ e nɔ gɔ́ nǔ nú nǔ yɔyɔ̌ vovo lɛ é ɖɔhun:
· Enyi è sɔ́ nǔ e è nɔ sɔ́ polymère dó bló na lɛ é bunɔ ɖé lɛ gɔ́ na ɔ, é nɔ bló bɔ gbɛzán tɔn nɔ ɖi ga gbɔn nǔwukpikpé ɖagbeɖagbe e é ɖó bo nɔ ɖó dogbó nú nǔ lɛ é gblamɛ;
· È nɔ zán ɛ dó bló nǔ e nɔ hɛn nǔ gbɔn batɛɛ lɛ mɛ é ɖé, bɔ lee é bló gbɔn ɖò 2D mɛ é nɔ zɔ́n bɔ è nɔ yawu hɛn èlɛktrɔn lɛ, bɔ enɛ nɔ zɔ́n bɔ è nɔ yawu gbá nǔ tawun;
· È sɔ́ dó kàn lɛ kpo nǔ e nɔ hɛn zozo lɛ é kpo mɛ, bɔ hlɔnhlɔn e é ɖó bo nɔ hɛn zozo kpo zozo kpo é nɔ zɔ́n bɔ nǔ e è nɔ bló lɛ é nɔ w’azɔ̌ ganji.
Ðó é xɔ akwɛ tawun wutu ɔ, wlɛnwín nǔsisɔ tɔn ɖagbe hugǎn lɛ huzu nǔ e è nɔ sɔ́ ɖó te nú wemaxɔmɛví lɛ kpo azɔ̌xwé lɛ kpo é. Nǔnywɛ xwitixwitizɔ́watɔ́ wè ɖò Wemaxɔmɛ Ðaxó Manchester tɔn - Andre Geim kpo Konstantin Novoselov - kpo mɔ ali e bɔkun tawun é ɖé bo na dó mɔ graffiti sín fɛ́n kpɛví kpɛví e ɖò ɖiɖekpo wɛ lɛ é. Ye nɔ ɖè fɛ́n sín graphite pyrolytique e è sɔ́ ɖó jǐ tawun é mɛ, bo nɔ tɛ́ akpá wè lɛ bǐ dó fɛ́n bunɔ ɖé jí, lobo nɔ fɛ́n fɛ́n lɛ gbɔn fɛ́n ɔ xixo gblamɛ. Enyi è vɔ́ nǔ enɛ wà ɔ, è nɔ mɔ wema e nɔ cí fɛ́ɖɛ́fɛ́ɖɛ́ lɛ é, bɔ ɖò nukɔnmɛ ɔ, è nɔ mɔ fɛ́n e mɛ atɔm karbɔnu tɔn ɖokpo géé ɖè é: graphène. Sín hwenɛnu ɔ, wlɛnwín nǔsisɔ tɔn yɔyɔ̌ gègě tɔ́n, bɔ ɖò xwè atɔ́ɔ́n gudo ɔ, è ko bló graphène ɖò azɔ̌xwé lɛ mɛ.
Akɔwé Lu Hongbin na graphène tɛnmɛ-nyikɔ "ɖagbe hugǎn gbɛ̀ ɔ tɔn" atɔn:
· Nǔ e hwe hú bǐ bɔ è tuùn é, bo ɖó nanomètre 0,335 kpowun;
· Nǔ e syɛn hú bǐ é, é syɛn hú gan azɔn 100;
·Nǔ e nɔ hɛn zozo ɖagbe hugǎn é, bo syɛn hú kpatagan azɔn 10 jɛji.
Gɔ́ na ɔ, graphène ɖó hlɔnhlɔn e nɔ hɛn élɛktrɔn lɛ é tawun, bo syɛn hú silicium azɔn wè. Ðó é nyí nǔ taji ɖé bo ɖò tíntɔ́n wɛ wutu ɔ, nǔ yɔyɔ̌ 2D enɛ ɖó hlɔnhlɔn ɖaxó ɖé ɖò nǔ e è nɔ zán ɖò nǔnywɛ xwitixwiti linu lɛ é mɛ, ɖò jɔmɛhunkuntɔ́ lɛ mɛ, ɖò hlɔnhlɔn hɛn ɖ’ayǐ mɛ, ɖò nǔ e lɛlɛ̌ dó mǐ lɛ é jijlaɖó mɛ, kpo nǔ gègě ɖevo lɛ kpo mɛ.
É ɖò mɔ̌ có, è na bló bɔ graphène ɖagbeɖagbe ɖé na tɔ́n ɖò ali ɖaxó ɖé nu, bo lɛ́ nyí nǔ taji ɖé bo na ɖó dogbó nú azɔ̌wiwa tɔn ɖò fí gègě sín hwenu línlín ɖíe.
Graphene nɔ tíìn ɖò jɔwamɔ linu, bɔ wlɛnwín ɖagbe hugǎn e è na zán dó sɔnǔ na é wɛ nyí ɖɔ è ni ɖè graphite flake jɔwamɔ tɔn sín graphène mɛ ɖò nǔ e nɔ hɛn nǔ gblé dó mɛ wu é ɖé mɛ. Ðò xógbe ɖevo mɛ ɔ, ɖó graphène nɔ gbɛ́ sin wutu ɔ, è ɖó na gɔ́ nǔ e nɔ hɛn nǔ gblé dó mɛ wu lɛ é gègě nú sin ɔ hwenu e è ɖò nǔ ɖè sín jǐ wɛ é, enyi é ma nyí mɔ̌ ǎ ɔ, é ɖibla vɛwǔ bɔ è na klán. Wlɛnwín xóxó lɛ nɔ byɔ ɖɔ è ni zán nǔ e nɔ hɛn nǔ gblé dó mɛ wu lɛ é tɔn tɔn 3 ɖi potassium permanganate dó bló graphène tɔn tɔn 1, bo nɔ huzu ɛ dó graphène oxide mɛ cobɔ è nɔ ɖè xú tɔn lɛ kpò bo nɔ lɛ́ ɖè ye kpò. Nǔwiwa enɛ nɔ zɔ́n bɔ è nɔ mɔ sin kwijikwiji gègě sín oxidation, réduction kpo nǔsisɔ kpo mɛ, bo nɔ lɛ́ hɛn nǔ bunɔ e ɖò graphène mɛ lɛ é ɖé lɛ gblé.
Nɛ̌ gbɛ̌ta dobanúnǔ tɔn ɔ ka ɖu ɖò tagba enɛ lɛ jí gbɔn?Ye sɔ́ wlɛnwín ɖé dó gbakpé nǔ mɛ bo ma nɔ syɛn ǎ, bo sɔ́ oxygène ionisé -e mɛ gbɛ̌ta azɔ̌wiwa tɔn lɛ ɖè é kpɛɖé tawun dó graphène sín jǐ lɛ jí, bɔ enɛ zɔ́n bɔ è sixu bló bɔ è na yawu ɖè nǔ lɛ tɔ́n ɖò ultragh{{2} concentrations mɛ. 90% jɛji ɖò nǔ e è ɖè tɔ́n é mɛ ɔ, graphène e ɖó fɛ́n ɖokpo é wɛ, bo ɖó blɔ̌ kpɛɖé ɖò fɛ́n ɔ jí, bo nɔ ɖeɖɛ nǔ e kàn nǔhɛ́ntɛn kpo nǔ hɛn yì fí ɖevo kpo lɛ é ganji nú azɔ̌ ɖaxó ɖaxó lɛ. É ɖò mɔ̌ có, è sixu zán graphène aqueux e è bló gbɔn wlɛnwín enɛ gblamɛ é dó ɖè jijɔ rheologique ɖagbe lɛ xlɛ́, bo sixu zán tlɔlɔ dó 3D-print graphène aerogels e ɖó ɖiɖe vovo lɛ é jí, bo hun ali yɔyɔ̌ lɛ nú graphène sín azɔ̌wiwa ɖò hlɔnhlɔn hɛn ɖ’ayǐ mɛ, nǔ e nɔ hɛn nǔ lɛ ɖó mimɛ̌ jí lɛ é mɛ, kpo nǔ e nɔ hɛn nǔ lɛ ɖó mimɛ̌ jí lɛ é kpo mɛ.
